Niezapłacona faktura we Francji — jak odzyskać VAT?
Klient nie płaci, a francuski VAT od sprzedaży został już rozliczony? Samo przekroczenie terminu płatności nie daje prawa do odzyskania podatku. Najpierw trzeba ustalić status należności i zgromadzić właściwe dokumenty.
Wyjaśniamy, kiedy opóźnienie staje się definitywną nieściągalnością, co zmienia orzeczenie likwidacji sądowej i jak powiązać korektę VAT z fakturą, klientem oraz CA3.
Przeterminowana faktura nie jest automatycznie nieściągalna
Nie istnieje ogólna francuska zasada: 30, 60, 90 lub 180 dni po terminie = odzyskanie VAT. Wewnętrzny próg księgowy nie zastępuje dowodów.
Faktura w terminie
Należność istnieje; brak podstawy do korekty z powodu nieściągalności.
Po terminie płatności
Samo opóźnienie — nadal za mało.
Należność wątpliwa
Ryzyko braku zapłaty lub odpis księgowy — nadal za mało.
Windykacja
Jej wynik i dokumenty mogą wykazać brak realnej możliwości odzyskania.
Definitywna nieściągalność
Udokumentowany brak realnej możliwości odzyskania należności (créance définitivement irrécouvrable) może uzasadniać korektę wcześniej rozliczonego VAT.
Korekta francuskiego VAT
Ustal nieściągalną część netto, odpowiadający VAT, wymagany dokument dla klienta i właściwe ujęcie w CA3.
90 dni po terminie ≠ automatyczna korekta VAT
Ani trzy przypomnienia, ani chwilowy brak środków, ani spór handlowy nie przesądzają definitywnej nieściągalności. BOFiP o niezapłaconych należnościach odróżnia opóźnienie i odpis księgowy od udokumentowanej nieściągalności. Likwidacja sądowa ma odrębną, wcześniejszą ścieżkę — nie trzeba przechodzić całej tej osi.
Czy masz już podstawę do korekty francuskiego VAT?
Narzędzie wskazuje obszar do sprawdzenia. Nie potwierdza definitywnej nieściągalności ani prawa do odzyskania podatku.
Sprawdź najpierw, czy ten VAT w ogóle został zapłacony
Nie każda niezapłacona faktura zawiera VAT należny, który sprzedawca zdążył rozliczyć.
Towar
VAT mógł być należny przed otrzymaniem pieniędzy od klienta. Jeżeli został prawidłowo rozliczony, nieściągalność może otworzyć analizę korekty.
Usługa: wpływ płatności
Przy rozliczaniu według wpływu płatności (encaissements) całkowity brak zapłaty może oznaczać, że VAT nie stał się wymagalny. Nie odzyskujesz podatku, którego wcześniej nie rozliczono.
Usługa: opcja wcześniejszego VAT
Przy opcji rozliczania według obciążenia rachunku (d’après les débits) VAT mógł zostać rozliczony przed zapłatą. Wówczas znaczenie mogą mieć zasady dla należności nieściągalnych.
Sama faktura nie potwierdza zapłaty VAT
Porównaj dokument z ewidencją, zasadą wymagalności oraz deklaracją. Przy częściowej zapłacie lub zaliczce nie zakładaj, że VAT rozliczono od całej niezapłaconej kwoty. Szczególne zasady wpłat przed transakcją opisuje artykuł VAT od zaliczek we Francji.
Co wystarcza, a co nie przesądza o nieściągalności?
Należność wątpliwa (créance douteuse) opisuje ryzyko. Należność definitywnie nieściągalna oznacza udokumentowany brak realnej możliwości jej odzyskania.
| Sytuacja | Czy sama wystarcza? | Co sprawdzić? |
|---|---|---|
| 30, 90 lub 180 dni opóźnienia | Nie | Dowody rzeczywistej nieściągalności, nie sam kalendarz |
| Klient ignoruje przypomnienia | Nie | Wynik dalszych działań i możliwości odzyskania |
| Formalne wezwanie do zapłaty (mise en demeure) | Nie automatycznie | To dokument windykacji, nie dowód jej ostatecznego niepowodzenia |
| Odpis na należność wątpliwą | Nie | Odpis księgowy nie daje sam prawa do korekty VAT |
| Nieskuteczna windykacja i brak realnego odzyskania | Potencjalnie | Komplet dowodów i podatkowe formalności |
| Dłużnik zniknął bez adresu | Szczególna praktyka administracyjna | Udokumentowanie zniknięcia; odrębny wyjątek od formalności dokumentu |
| Orzeczenie likwidacji sądowej | Szczególna wcześniejsza możliwość | Orzeczenie, zakres należności i wymagane formalności |
| Zatwierdzony plan spłaty | Tylko właściwa część | Kwota, która zgodnie z planem pozostanie niezapłacona |
Jak wykazać definitywną nieściągalność?
Nie ma jednego uniwersalnego zaświadczenia dla każdej faktury. Dowody muszą pokazywać, co zrobiono i dlaczego należności realnie nie można odzyskać.
Działania wobec klienta
Przypomnienia, formalne wezwania do zapłaty, korespondencja i materiały firmy windykacyjnej. Zachowaj daty oraz powiązanie z fakturą.
Wynik dochodzenia
Dokumenty postępowania sądowego, czynności organu egzekucyjnego (commissaire de justice), nieskutecznej egzekucji lub innych odpowiednich prób odzyskania.
Sytuacja dłużnika
Dokumenty niewypłacalności, likwidacji, zatwierdzonego planu lub ubezpieczenia należności. Wyjaśnij ich wpływ na konkretną niezapłaconą kwotę.
Nie zawsze potrzebny jest prawomocny wyrok po pełnym postępowaniu. Znaczenie ma odpowiednie udokumentowanie niepowodzenia działań; odszkodowanie z ubezpieczenia należności może potwierdzać taki wynik. Nie oznacza to, że trzy e-maile wystarczą w każdej sytuacji.
Jeżeli dłużnik zniknął bez pozostawienia adresu, zachowaj dowody zniknięcia i prób ustalenia jego miejsca pobytu. Administracja przewiduje w tej sytuacji szczególną praktykę oraz odstępstwo od formalności dotyczących dokumentu dla klienta.
Skradziony czek wymaga dowodu tej okoliczności. Przy czeku bez pokrycia znaczenie ma wykorzystanie przewidzianych prawem dróg dochodzenia należności — nie sam zwrot czeku.
VAT a windykacja
Formalne wezwanie jest etapem, nie automatyczną podstawą korekty. Service Public opisuje sądowy nakaz zapłaty i uproszczone dochodzenie należności. Od 1 września 2026 r. nakaz trzeba doręczyć w ciągu trzech miesięcy; dla określonych należności do 5 000 EUR istnieje odrębna uproszczona procedura. Dobór ścieżki windykacji wymaga własnej oceny prawnej.
Likwidacja klienta: nie trzeba czekać do zamknięcia postępowania
Przy likwidacji sądowej (liquidation judiciaire) francuskie przepisy pozwalają na wcześniejsze odzyskanie VAT — od dnia orzeczenia likwidacji.
Orzeczenie sądu
Likwidacja sądowa klienta
Kwota objęta korektą
Ustal niezapłaconą część faktury i VAT
Wymagane formalności
Przygotuj dokument dla klienta i zachowaj dowody
Możliwa korekta
Bez czekania na zakończenie likwidacji
Przykład: 60 000 EUR netto
Towary: 60 000 EUR netto + 12 000 EUR VAT. Sprzedaż prawidłowo wykazano w CA3, klient nie zapłacił, sąd orzekł likwidację. Po spełnieniu formalności możliwa jest korekta 12 000 EUR VAT.
Nie myl otwarcia postępowań
Otwarcie restrukturyzacji nie jest orzeczeniem likwidacji. Sam status „firma w trudnej sytuacji” nie daje automatycznie prawa do odzyskania całego VAT.
Orzeczenie likwidacji, a nie dopiero brak aktywów
Szczególną wcześniejszą możliwość potwierdza art. 272 CGI. Nadal trzeba sprawdzić wcześniejsze rozliczenie VAT, kwotę i formalności. Nie pomijaj ich tylko dlatego, że klient jest w likwidacji.
Restrukturyzacja: korekta dotyczy nieodzyskiwanej części
Przy restrukturyzacji sądowej (redressement judiciaire) znaczenie ma zatwierdzony plan i część należności, która pozostanie niezapłacona — nie samo otwarcie postępowania.
Faktura
100 000 EUR netto + 20 000 EUR VAT
Zatwierdzony plan
60% płatne; 40% definitywnie umorzone
Nieodzyskiwana część
40 000 EUR netto
VAT do analizy
8 000 EUR, a nie całe 20 000 EUR
Nie każda odroczona rata jest nieściągalna. Oddziel część płatną później od tej, która zgodnie z planem nie zostanie odzyskana. Zachowaj orzeczenie zatwierdzające plan i wyliczenie dotyczące konkretnej faktury.
Szczególne zasady mogą obejmować również definitywne umorzenie w postępowaniu ugodowym (conciliation) lub ochronnym (sauvegarde). Przy porozumieniu „zapłać 60%, resztę umarzamy” ustal jego charakter: obniżenie ceny, ugoda lub umorzenie długu nie zawsze są klasyczną nieściągalnością. Również nabywca musi odpowiednio skorygować odliczenie.
Jaki dokument przekazać klientowi?
Przy nieściągalności wierzytelność może nadal istnieć. Nie wystawiaj zwykłej noty kredytowej (avoir) na zero tylko dlatego, że klient nie płaci.
Duplikat faktury pierwotnej
Z zachowaniem wymaganych danych i wyraźną informacją o niezapłaconej kwocie netto, odpowiadającym jej VAT oraz braku prawa do odliczenia tej części podatku.
Zestawienie faktur niezapłaconych
Dla każdej faktury: numer, opis i data, kwota netto, VAT oraz wymagana informacja o nieopłaceniu i braku prawa do odliczenia. Zachowaj kopię w dokumentacji.
| Element | Ilustracja |
|---|---|
| Faktura pierwotna | Numer, data i jej wymagane dane pozostają zachowane |
| Niezapłacona część netto | 4 000 EUR |
| Odpowiadający VAT | 800 EUR |
| Wyraźna informacja | Wskazana część pozostała niezapłacona; dotyczący jej VAT nie może podlegać odliczeniu przez dłużnika |
| Znaczenie handlowe | Dokumentacja podatkowa nie oznacza automatycznego umorzenia długu |
Przed wysyłką zastosuj wymaganą formułę francuską
Powyższy schemat objaśnia dane, lecz nie zastępuje dokładnej adnotacji przewidzianej przez BOFiP dla duplikatu lub zestawienia niezapłaconych faktur. Nie wysyłaj samego polskiego skrótu jako gotowego dokumentu podatkowego. Ogólne wymagania opisujemy osobno: Faktura VAT we Francji.
Gdy udokumentowano zniknięcie dłużnika bez adresu, administracja przewiduje wyjątek od formalności korekty dokumentu pierwotnego. Zachowaj dowody tej szczególnej sytuacji — nie zakładaj, że brak odpowiedzi na wiadomość oznacza zniknięcie klienta.
Sprzedawca odzyskuje VAT, klient koryguje odliczenie
Jeżeli nabywca wcześniej odliczył VAT, otrzymanie właściwego duplikatu lub zestawienia wymaga odpowiedniej korekty tego odliczenia.
Sprzedawca
Dokumentuje właściwą podstawę, przekazuje wymagany dokument i koryguje wcześniej rozliczony VAT w zakresie objętym nieściągalnością.
Klient
Po otrzymaniu dokumentu nie zachowuje wcześniejszego odliczenia VAT przypadającego na wskazaną niezapłaconą część.
Korekta podatku nie kasuje roszczenia o zapłatę
Oddziel rozliczenie VAT od cywilnoprawnego istnienia długu. Dopóki nie doszło do rzeczywistego umorzenia lub innego zdarzenia prawnego, podatkowy duplikat nie oznacza: „klient już nic nie jest winien”.
Jak ująć odzyskiwany VAT w CA3?
Zachowaj ciąg: pierwotna sprzedaż → VAT należny → podstawa nieściągalności → wymagany dokument → regularizacja podatku.
Sprzedaż i VAT
Potwierdź fakturę oraz wcześniejsze rozliczenie
Podstawa korekty
Dowody nieściągalności lub właściwe orzeczenie
Dokument podatkowy
Duplikat albo zestawienie; właściwy wyjątek osobno
CA3 i archiwum
Ujęcie w odpowiedniej części i pełne powiązanie dokumentów
Dla podatników w systemie rzeczywistym normalnym BOFiP wskazuje odzyskiwany VAT w części B deklaracji 3310-CA3. Zastosuj pole regularizacji właściwe dla aktualnej wersji formularza i konkretnej sytuacji.
Nie usuwaj sprzedaży z historycznej ewidencji, nie zmieniaj faktury tak, jakby sprzedaży nie było, i nie twórz fikcyjnej ujemnej transakcji. Przy niezapłaconej wierzytelności korekta podatku nie jest automatycznie anulowaniem obrotu.
Ogólną konstrukcję formularza i deklaracji opisują Deklaracje VAT we Francji. Tu punktem wyjścia jest wyłącznie VAT od nieściągalnej należności, nie zwrot produktu ani standardowa korekta ceny. Jeżeli rozliczenie korekty zostanie objęte kontrolą, przygotowanie dokumentów i odpowiedź na ustalenia urzędu opisuje przewodnik kontrola VAT we Francji. Dokumentacja powinna pozwalać prześledzić zarówno pierwotny podatek, jak i podstawę jego odzyskania.
Oblicz VAT przypadający na nieściągalną część netto
Przykład: faktura 10 000 EUR netto + 2 000 EUR VAT. Zapłacono 6 000 EUR netto i odpowiadający VAT. Definitywnie nieściągalne 4 000 EUR netto oznacza analizę korekty 800 EUR, a nie całych 2 000 EUR.
Późniejsza zapłata wymaga ponownego rozliczenia
Jeżeli klient jednak zapłaci w całości lub części, trzeba odpowiednio rozliczyć VAT od odzyskanej części ceny. Powiąż fakturę, korektę z tytułu nieściągalności i późniejsze wpływy. Nie usuwaj długu z systemu handlowego tylko dlatego, że skorygowano VAT.
Faktoring oraz ubezpieczenie: kto koryguje VAT?
Wypłata przez ubezpieczyciela lub nabycie wierzytelności przez faktora wymagają sprawdzenia umowy i przepływu dokumentów.
Ubezpieczenie należności
Odszkodowanie po stwierdzeniu niepowodzenia odpowiednich działań windykacyjnych może potwierdzać nieściągalność. Sprawdź zakres polisy, cesję należności i sposób rozliczenia straty.
Faktoring
Pierwotnym podatnikiem VAT od sprzedaży pozostaje sprzedawca. Faktor przekazuje dowody nieskutecznej windykacji; sprzedawca dokonuje odpowiedniej korekty. Ewentualne przekazanie odzyskanego VAT faktorowi wynika z umowy.
Przy usługach rozliczanych według wpływu płatności nie zakładaj automatycznie, że powstał wcześniej VAT do odzyskania. Przy opcji rozliczenia według obciążenia rachunku sytuacja może być inna. Zawsze wróć do wymagalności i faktycznie rozliczonego podatku.
Nieściągalność, zwrot towaru i VAT naliczony to różne sprawy
Liczy się VAT wcześniej rozliczony we Francji przez sprzedawcę, a nie narodowość klienta lub siedziba firmy.
Sprzedaż z francuskim VAT
Polska spółka prawidłowo rozliczyła w CA3 50 000 EUR netto + 10 000 EUR VAT. Udokumentowana definitywna nieściągalność może pozwolić na odzyskanie 10 000 EUR po formalnościach.
Odwrotne obciążenie
Przy fakturze 10 000 EUR z odwrotnym obciążeniem (autoliquidation) sprzedawca nie rozliczył 2 000 EUR własnego francuskiego VAT należnego. Nie ma tego podatku do odzyskania.
VAT innego państwa w OSS
Sprzedaż FR → konsument DE z niemieckim VAT rozliczonym w OSS nie staje się z powodu braku zapłaty korektą francuskiego VAT w CA3. Oceń OSS i prawo państwa konsumpcji.
Nie przenoś tu innych procedur
Przy WDT zwolnionej z francuskiego VAT sprzedawca również nie ma tego samego podatku należnego do odzyskania. Szersze zasady obejmuje odwrotne obciążenie we Francji. Rzeczywiste anulowanie sprzedaży lub fizyczny powrót produktu opisujemy jako zwroty towarów z Francji a VAT. Z kolei zwrot VAT z Francji od zakupów dotyczy innej intencji: VAT naliczonego, nie niezapłaconej faktury sprzedażowej.
Spór handlowy sam nie daje korekty
Ustal, czy i w jakiej wysokości klient rzeczywiście jest zobowiązany do zapłaty. Jeżeli strony obniżyły cenę lub anulowały transakcję, może chodzić o korektę ceny, a nie nieściągalną wierzytelność.
Od kiedy liczyć termin korekty?
Punktem odniesienia jest ustalenie definitywnej nieściągalności, z odrębną wcześniejszą możliwością przy likwidacji sądowej.
Orzeczenie likwidacji
Możliwa wcześniejsza korekta od dnia orzeczenia likwidacji klienta. Nie musisz czekać na zakończenie postępowania.
Zamknięcie z braku aktywów
BOFiP wskazuje, że przy orzeczeniu zamykającym likwidację z powodu niewystarczającego majątku korekta jest możliwa do 31 grudnia drugiego roku następującego po roku tego orzeczenia.
Nie licz tego terminu automatycznie od daty wystawienia faktury ani terminu jej zapłaty. Określ zdarzenie i dowód, od którego wynika prawo do korekty. Po ich uzyskaniu uporządkuj dokumenty, zawiadomienie klienta, deklarację i księgowość — bez niepotrzebnego odkładania.
Od 1 stycznia 2027 r. zmienia się umiejscowienie przepisów
Dla rozliczeń w 2026 r. podstawą pozostaje art. 272 CGI. Recodyfikacja przenosi zasadnicze reguły VAT do CIBS od 1 stycznia 2027 r.
2026: art. 272 CGI
Odzyskanie VAT przy definitywnie nieściągalnej należności oraz szczególna wcześniejsza możliwość przy orzeczeniu likwidacji sądowej.
Od 1.01.2027: art. L213-70 CIBS
Definitywnie nieściągalna część należnego wynagrodzenia jest traktowana podatkowo jak obniżenie ceny. Znaczenie ma każda właściwie ustalona część należności.
Nie stosuj starej daty 1 września 2026 r.
Przesunięcie wynika z art. 17 rozporządzenia z mocą ustawy nr 2026-671 z 27 lipca 2026 r.. Nową konstrukcję zawiera art. L213-70 CIBS. Nie oznacza to automatycznie cywilnoprawnego umorzenia długu. Przepisy przejściowe przewidują też zachowanie szczególnego ustępu art. 272 o likwidacji do jego przejęcia przez odpowiednie przepisy wykonawcze.
Dziesięć założeń, które warto sprawdzić przed korektą
Rozwiń wybrane założenie.
1. „90 dni po terminie wystarczy”
Sam upływ czasu nie daje prawa do odzyskania francuskiego VAT.
2. „Odpis księgowy potwierdza nieściągalność”
Odpis na należność wątpliwą opisuje ryzyko. Trzeba wykazać definitywną nieściągalność.
3. „Jedno wezwanie do zapłaty rozwiązuje sprawę”
Formalne wezwanie jest dowodem działania, nie automatycznie ostatecznej nieskuteczności odzyskania.
4. „Przy likwidacji trzeba czekać do jej końca”
Szczególna możliwość korekty istnieje już od dnia orzeczenia likwidacji sądowej.
5. „Wystarczy nota kredytowa na zero”
Przy nieściągalności dług może nadal istnieć. Stosuje się wymagany duplikat lub zestawienie, a nie fikcyjne anulowanie sprzedaży.
6. „Klient zachowuje swoje odliczenie”
Po otrzymaniu właściwego dokumentu powinien skorygować wcześniej odliczony VAT dotyczący wskazanej części.
7. „Każda niezapłacona usługa ma VAT do odzyskania”
Przy rozliczeniu według wpływu płatności całkowity brak wpłat może oznaczać, że VAT nie stał się wymagalny.
8. „Odwrotne obciążenie daje VAT do odzyskania sprzedawcy”
Nie, jeżeli francuski VAT rozliczał nabywca, a sprzedawca nie rozliczył własnego podatku należnego.
9. „WDT i OSS koryguję tak samo w CA3”
Najpierw ustal, gdzie i przez kogo rozliczono podatek. Nie przenoś automatycznie korekty innego państwa do CA3.
10. „Odzyskanie VAT usuwa dług”
Korekta podatkowa i istnienie wierzytelności to odrębne zagadnienia. Późniejsza zapłata wymaga ponownej oceny VAT.
Checklista przed korektą VAT od nieściągalnej należności
Zaznaczaj punkty po ich sprawdzeniu. Komplet zaznaczeń nie stanowi potwierdzenia prawa do korekty.
Klient nie zapłacił, a francuski VAT jest już rozliczony?
Sprawdzimy wcześniejsze rozliczenie podatku, status należności i dokumenty potrzebne do korekty. Uzgodnimy nieściągalną część faktury z właściwą regularizacją CA3 oraz późniejszymi wpłatami klienta.
Niezapłacona faktura we Francji — pytania o odzyskanie VAT
Czy można odzyskać VAT od niezapłaconej faktury we Francji?
Tak, jeżeli VAT został wcześniej rozliczony, a wierzytelność stała się definitywnie nieściągalna lub zachodzi szczególna sytuacja, np. orzeczenie likwidacji sądowej. Trzeba spełnić właściwe formalności.
Po ilu dniach można odzyskać VAT?
Nie ma ogólnej zasady 30, 90 czy 180 dni. Sam upływ czasu nie wystarcza.
Czy wezwanie do zapłaty wystarczy?
Nie automatycznie. Wezwanie dokumentuje działanie windykacyjne, ale samo nie wykazuje definitywnej nieściągalności.
Czy odpis na należność wątpliwą wystarcza?
Nie. Odpis księgowy nie daje sam prawa do odzyskania francuskiego VAT.
Kiedy należność jest definitywnie nieściągalna?
Gdy okoliczności i dokumenty wykazują niepowodzenie odpowiednich działań oraz brak realnej możliwości odzyskania należności.
Kiedy można odzyskać VAT przy likwidacji sądowej klienta?
Szczególna wcześniejsza możliwość istnieje od dnia orzeczenia likwidacji sądowej, po spełnieniu właściwych formalności.
Czy trzeba czekać do zakończenia likwidacji?
Nie, jeżeli korzystasz ze szczególnej możliwości wynikającej z orzeczenia likwidacji sądowej.
Co z restrukturyzacją sądową klienta?
Znaczenie ma zatwierdzony plan oraz część należności, która zgodnie z nim pozostanie niezapłacona. Samo otwarcie restrukturyzacji nie wystarcza do korekty całej faktury.
Czy trzeba anulować fakturę pierwotną?
Nie przy klasycznej nieściągalności. Dług może nadal istnieć, a BOFiP przewiduje odrębny dokument podatkowy.
Jaki dokument przekazać klientowi?
Zasadniczo duplikat faktury pierwotnej z wymaganą informacją o niezapłaconej kwocie netto, odpowiadającym VAT i braku prawa do odliczenia albo odpowiednie zbiorcze zestawienie faktur.
Co klient robi z wcześniej odliczonym VAT?
Po otrzymaniu właściwego dokumentu powinien skorygować odliczenie odnoszące się do wskazanej niezapłaconej części.
Czy można odzyskać część VAT?
Tak. Korekta dotyczy VAT przypadającego na właściwie ustaloną nieściągalną część wynagrodzenia, nie automatycznie całego podatku z faktury.
Czy niezapłacona usługa zawsze daje VAT do odzyskania?
Nie. Przy VAT należnym według wpływu płatności całkowity brak zapłaty może oznaczać, że wcześniej nie powstał podatek do odzyskania.
Czy odwrotne obciążenie działa tak samo dla sprzedawcy?
Nie, jeżeli francuski VAT rozliczał nabywca, a sprzedawca nie rozliczył go jako własnego podatku należnego.
Co zmienia się od 2027 roku?
Od 1 stycznia 2027 r. zasadnicze przepisy VAT są recodyfikowane w CIBS. Art. L213-70 traktuje definitywnie nieściągalną część wynagrodzenia jako podatkowe obniżenie ceny.
Artykuł ma charakter informacyjny. Prawo do korekty wymaga oceny transakcji, wymagalności i wcześniejszego rozliczenia podatku, nieściągalności, dokumentów oraz terminów. Kwalifikator wskazuje obszary do sprawdzenia, a kalkulator oblicza tylko kwotę. Żadne z narzędzi nie potwierdza prawa do odzyskania VAT.
